İş Güvenliğinde Risk Analizi İş Sağlığı ve Güvenliği

Risk Değerlendirmesi Raporu Nasıl Hazırlanır?

Risk değerlendirmesi raporu ve uyarı işareti simgesi

Kısa cevap: Risk değerlendirmesi raporu beş adımda hazırlanır: tehlikelerin belirlenmesi, risklerin analizi, önlemlerin planlanması, uygulama ve izleme. Rapor; işyeri ve tehlike sınıfı bilgisi, ekip ve tarih, tehlikeler, her tehlike için risk puanı, alınacak önlemler ile sorumlular ve süreler, bir de gözden geçirme tarihini içerir. İşveren liderliğinde, sahayı görerek hazırlanır.

Bir müfettiş işyerinize geldiğinde masaya ilk isteyeceği belge bellidir: risk değerlendirmesi raporu. Bu tek doküman, iş sağlığı ve güvenliğini ciddiye alıp almadığınızın özeti gibi okunur. İçi doluysa çok şeyi konuşmadan halleder, şablondan doldurulmuşsa tersi olur.

Kimler yaptırmak zorunda? İstisnasız tüm işyerleri. 6331 sayılı Kanun bu konuda tehlike sınıfına ya da çalışan sayısına göre muafiyet tanımaz; bir kişi bile istihdam eden her işyeri yükümlüdür.

5 adımda risk değerlendirmesi

  1. Tehlikeleri belirleyin. Sahayı gezin, çalışanlarla konuşun, geçmiş kaza ve ramak kala kayıtlarına bakın.
  2. Riskleri analiz edin. Her tehlikenin gerçekleşme olasılığını ve olursa vereceği zararı puanlayın.
  3. Önlemleri planlayın. En yüksek riskten başlayarak, önce tehlikeyi ortadan kaldırma, olmuyorsa azaltma, en son koruyucu donanım mantığıyla önlem belirleyin.
  4. Uygulayın. Her önleme bir sorumlu ve tarih atayın.
  5. İzleyin ve gözden geçirin. Önlemlerin işe yarayıp yaramadığını takip edin, periyodik olarak yenileyin.

Ekibi ve yöntemi doğru kurmak için risk değerlendirme eğitimimize göz atabilirsiniz.

Puanlamanın mantığı, bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile gerçekleştiğinde vereceği zararın birlikte değerlendirilmesidir. Yaygın uygulamada olasılık ve şiddet birer puanla ifade edilir, çarpımları riskin büyüklüğünü verir. Maruziyetin yoğun olduğu işyerlerinde çalışanın tehlikeye ne sıklıkla maruz kaldığı da hesaba katılır, böylece sonuç sahaya daha yakın çıkar.

Puan aralığıRisk düzeyiNe yapılır?
1-5Düşükİzlenir, gerekirse iyileştirilir
6-12OrtaBelirli sürede önlem alınır
15-25YüksekAcil önlem, gerekirse iş durdurulur
Kabul edilebilir risk nedir? Alınan önlemlerden sonra geriye kalan, mevzuat ve işletme açısından katlanılabilir düzeydeki risktir. Amaç riski sıfırlamak değildir, bu çoğu zaman mümkün de değildir; hedef, riski kabul edilebilir düzeye indirmektir.

Bir rapor satırı pratikte şöyle görünür:

TehlikeOlası zararPuanÖnlem
Islak zeminKayma, düşme15 (Yüksek)Uyarı levhası, kaymaz zemin, sızıntının anında temizlenmesi
Gürültülü makineİşitme kaybı12 (Orta)Kulaklık, maruziyet ölçümü, dönüşümlü çalışma
Elle yük taşımaBel incinmesi9 (Orta)Kaldırma eğitimi, taşıma aracı, ağırlık sınırı

Puanı yüksek satırlar en üste yazılır, çünkü önce en tehlikeli olanla uğraşırsınız. Rapor, rafa kalkan bir dosya değil, işleyen bir yapılacaklar listesi olmalıdır.

Sektöre göre ne değişir?

Ofis

Ergonomi, elektrik ve yangın öne çıkar. Ekran başında geçen süre ve kaçış yolları belirleyicidir.

İnşaat

Yüksekten düşme, malzeme düşmesi ve iş makinesi kaynaklı riskler önceliklidir.

Gıda tesisi

Hijyen, kesici ekipman, kaygan zemin ve soğuk depo riskleri öne çıkar.

Bu yüzden başka bir işyerinin raporunu kopyalamak işe yaramaz, her sahanın kendi risk profili vardır. Sınıfınıza göre değişen diğer yükümlülükleri OSGB Bilgi Merkezi sayfamızdaki hesaplama araçlarından görebilirsiniz.

En sık gördüğümüz hata: İnternetten indirilen hazır bir Excel dosyasını, işyerini hiç görmeden doldurmak. Sonuç, gerçek riskleri ıskalayan ve denetimde "bu sizin işyeriniz değil" tepkisini alan bir belge oluyor. Süresi geçmiş ya da sahayı yansıtmayan bir rapor idari para cezasına konu olur.
Süre dolmadan yenilemeniz gereken durumlar: Taşınma, yeni makine ya da teknoloji, üretim yöntemi veya hammadde değişikliği, iş kazası ya da ramak kala olay, yeni bölüm açılması ve ilgili mevzuatta değişiklik. Bu hallerde takvimdeki tarih beklenmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Risk değerlendirmesi raporunu kim imzalar?

İşveren ya da vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve çalışan temsilcisi imzalar. Rapor ekip çalışmasının ürünüdür, tek imza yeterli değildir.

Hangi metodu kullanmalıyım?

İşyeri faaliyetleri ve organizasyon yapısına göre uygun bir metot seçilmelidir.

Hazır rapor örneği kullanabilir miyim?

Şablon bir başlangıç noktası olabilir ama içerik mutlaka kendi sahanıza göre doldurulmalıdır. Başka bir işyerinin riskleri sizi bağlamaz ve denetimde sorun çıkarır.

Risk puanı yüksek çıkarsa ne yapmalıyım?

Yüksek riskler önceliklidir ve hemen ele alınmalıdır, gerekiyorsa ilgili iş geçici olarak durdurulur. Önce tehlikeyi kaynağında ortadan kaldırmayı, olmuyorsa azaltmayı denersiniz.

Risk değerlendirmesi kaç yılda bir yenilenir?

Tehlike sınıfına göre değişir: az tehlikeli işyerlerinde en geç altı yılda bir, tehlikeli işyerlerinde dört yılda bir, çok tehlikeli işyerlerinde iki yılda bir yenilenir. İşyerinde önemli bir değişiklik olursa süre beklenmeden yenilenir.

Sahanıza gerçekten uyan bir rapor hazırlayalım

Denetime hazır, işyerinizin kendi risk profilini yansıtan bir risk değerlendirmesi raporu için bize ulaşın.

Bize Ulaşın →

Would you like to share your thoughts?

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir