İşyeri Tehlike Sınıfı Nasıl Öğrenilir? NACE Koduyla Sorgulama

İşyeri tehlike sınıfları: NACE koduna göre az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıflarını gösteren pano

Kısa cevap: İşyerinizin tehlike sınıfı, SGK tescilinizdeki NACE faaliyet kodunuza göre belirlenir ve üç seçenekten biridir: az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli. En hızlı yol, e-Devlet'ten SGK işyeri bilgilerinize bakıp NACE kodunuzu tehlike sınıfları listesiyle eşleştirmektir. Sınıfınız; iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi süresinden İSG eğitim süresine, ilkyardımcı sayısından risk değerlendirmesi yenileme sıklığına kadar tüm yükümlülüklerinizi belirler.

İki işyeri düşünün: biri bir muhasebe ofisi, diğeri kıvılcımların uçuştuğu bir metal atölyesi. İkisi de aynı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na tabi, ama sorumlulukları birbirinden dağlar kadar uzak. Bu farkı yaratan şey, faaliyet alanınıza bağlı olarak belirlenen iki kelimelik bir tanımdır: tehlike sınıfı.

Tanım: Tehlike sınıfı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre işyerlerinin, yürüttükleri işin niteliğine göre ayrıldığı üç kategoriden biridir. Sınıflandırma, işyerinin ana faaliyetini gösteren NACE koduna dayanır.

Kavramların tam karşılığı için İSG terimleri sözlüğümüze bakabilirsiniz.

Çoğu işveren bunu bir formalite sanır ama bununla sınırlı değil. Tehlike sınıfınız, kanun kapsamında yerine getireceğiniz yükümlülüklerinizi doğrudan etkileyerek belirler. Aşağıdaki her başlık, tehlike sınıfınıza göre farklılaşır:

Yükümlülük	Az tehlikeli	Tehlikeli	Çok tehlikeli	Hesapla
İş güvenliği uzmanı süresi (çalışan/ay)	10 dk	20 dk	40 dk	Hesapla
İşyeri hekimi süresi (çalışan/ay)	5 dk	10 dk	15 dk	Hesapla
İSG eğitim süresi (en az)	8 ders saati	12 ders saati	16 ders saati	Hesapla
Eğitim tazeleme sıklığı	3 yılda bir	2 yılda bir	Yılda bir	Hesapla
İlkyardımcı bulundurma	Her 20 çalışana 1	Her 15 çalışana 1	Her 10 çalışana 1	Hesapla
Risk değerlendirmesi yenileme	6 yılda bir	4 yılda bir	2 yılda bir	Eğitim

Tehlike sınıfı arttıkça yükümlülükler de artar.

Dikkat: Yanlış sınıflandırma iki yönde de zararlıdır. Eksik kalırsanız idari para cezasıyla karşılaşırsınız, fazla gösterirseniz gereğinden yüksek uzman ve hekim süresi ödersiniz.

Az tehlikeli

Ofis, muhasebe, danışmanlık, mağaza, kuaför, lokanta, eczane, gıda üretimi, okulların idari kısmı.

Tehlikeli

Tarımsal ürün yetiştirme, hayvansal üretim, balıkçılık, tekstil, mobilya, depo ve lojistik, matbaa, marangoz atölyesi.

Çok tehlikeli

İnşaat, maden, metal döküm, kimya, akaryakıt, ağaç işleri, cam üretimi.

Şuna dikkat edin: "restoran" dediğinizde mutfak yoğunluğuna, "atölye" dediğinizde yapılan işe göre kod değişebilir. Yani genel kanı değil, sizin tescilinizdeki NACE kodunuz belirleyicidir. Sektörünüzün tam karşılığını tehlike sınıfları listesinde bulabilirsiniz.

e-Devlet'e girip "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü"nü ya da işyeri bildirgenizi açın.
Faaliyet kodunuzu (NACE kodu) not edin. Genelde altı haneli bir numaradır.
Bu kodu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın "İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği" ekindeki listede aratın. Aramayı tehlike sınıfları listesi sayfamızdan da yapabilirsiniz.
Kodun karşısında yazan sınıf, sizin tehlike sınıfınızdır.

Kısayol: Sonucu tehlike sınıfı hesaplama aracımızla saniyeler içinde kontrol edebilirsiniz. Diğer hesaplayıcıların tamamı OSGB Bilgi Merkezi sayfamızda.

Çoğu işveren için sınıf, e-Devlet'teki SGK işyeri bilgilerinde zaten doğrudan görünür. Ama kesin ve itiraza dayanıklı kaynak, NACE kodunun tebliğdeki karşılığıdır.

Sık yapılan karışıklık: SGK'nın prim hesabında kullandığı "tehlike sınıfı ve derecesi" bir rakamla ifade edilir. İSG mevzuatındaki az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli ayrımı ise bundan farklıdır. İSG yükümlülükleriniz için bakmanız gereken ayrım ikincisidir.

Birini diğeriyle karıştırmak yanlış planlamaya yol açar. Uzman ve hekim süresini SGK derecesine göre hesaplarsanız, İSG danışmanlığı sözleşmenizde eksik süre taahhüt etmiş olursunuz.

Evet. NACE kodunuzun faaliyetinizi doğru yansıtmadığını düşünüyorsanız düzeltme ve itiraz yolu açıktır. Özellikle faaliyet değiştirmiş ama kodu güncellememiş işletmeler için bu kritiktir. Doğru kod, hem doğru sınıf hem doğru maliyet demektir.

Sahadan bir not: En çok karşılaştığımız hata, faaliyet değiştiği halde NACE kodunu güncellememek. Depoyken üretime geçen bir firma hâlâ az tehlikeli görünüyor, sonra denetimde eksik uzman süresiyle ceza yiyor. Sınıfınızı yılda bir, hele işiniz değiştiyse mutlaka kontrol edin.

İlgili rehberler: Risk değerlendirmesi raporu nasıl hazırlanır? · ISO 45001 belgesi nasıl alınır?

Sıkça Sorulan Sorular

İşyeri tehlike sınıfı kaça ayrılır?

Üçe ayrılır: az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli. Bu ayrım 6331 sayılı Kanun'a dayanır ve NACE koduna göre belirlenir.

İnşaat hangi tehlike sınıfında?

İnşaat işleri kural olarak çok tehlikeli sınıftadır. Bu sektörde yükümlülükler en üst düzeydedir; çalışan başına aylık uzman süresi 40 dakikadır.

Kuaför ve lokanta hangi sınıfta?

Genellikle az tehlikeli sınıfta yer alırlar. Yine de kesin sonuç, işletmenin tescilindeki NACE koduna göre belirlenir.

Tehlike sınıfımı NACE kodu olmadan öğrenebilir miyim?

Dolaylı olarak evet. e-Devlet'teki SGK işyeri bilgilerinizde sınıf çoğu zaman doğrudan görünür. Kesin kaynak ise NACE kodunun tebliğdeki karşılığıdır.

Tehlike sınıfım değişirse ne olur?

Sınıf değişince uzman ve hekim süresi, İSG eğitimleri ve risk değerlendirmesi periyodu gibi tüm yükümlülükler yeniden hesaplanır. Değişikliği fark eder etmez planınızı güncellemeniz gerekir.