Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerine İlişkin Yönetmelik, yapılan değişiklikler ile bugün Resmi Gazete’de yayınlandı. Yeni düzenleme ile çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin kapsamı, yöntemi, süresi, belgelendirilmesi ve tekrar periyotları yeniden düzenlenmiştir. Aynı tarihte, 15 Mayıs 2013 tarihli önceki yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu düzenleme; yalnızca eğitim verilmesini değil, eğitimin işe uygun, ölçülebilir, belgelendirilebilir ve gerektiğinde yenilenebilir olmasını esas almaktadır. Bu yönüyle özellikle işverenler, iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri, alt işverenler ve geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan istihdam eden işyerleri açısından dikkatle değerlendirilmelidir.
İçindekiler
- Yönetmelik Kimleri İlgilendiriyor?
- 1. İşe Başlama Eğitimi Zorunlu ve Ayrı Bir Eğitim Oldu
- 2. Temel Eğitim Süreleri, Yöntemleri ve Tekrarları Netleşti
- 3. Uzaktan Eğitim Mümkün; Ancak Her Konu İçin Değil
- 4. Ölçme ve Değerlendirme Zorunlu Hale Getirildi
- 5. Belgelendirme ve Özlük Dosyası Yükümlülüğü Güçlendirildi
- Dikkat Edilmesi Gereken Özel Durumlar
- Geçiş Süreci Açısından Ne Anlama Geliyor?
Yönetmelik Kimleri İlgilendiriyor?
Yönetmelik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerini ve bu işyerlerinde çalışanlara eğitim verecek kişi, kurum ve kuruluşları kapsıyor.
1. İşe Başlama Eğitimi Zorunlu ve Ayrı Bir Eğitim Olarak Tanımlandı
Yeni yönetmelik, işe başlama eğitimini açık biçimde ayrı bir eğitim türü olarak düzenlemektedir. Buna göre çalışanlar, fiilen çalışmaya başlamadan önce, yapacakları işe, kullanacakları ekipmana, çalışma ortamındaki risklere ve işyerine özgü önlemlere ilişkin eğitim almak zorundadır.
Uygulamalı ve Yüz Yüze
Eğitim mutlaka uygulamalı ve yüz yüze verilmelidir. Uzaktan yöntem kabul edilmez.
En Az 2 Saat
Her çalışan için asgari süre 2 saat olarak belirlendi ve temel eğitim süresinden sayılmaz.
Tutanak ve Özlük Dosyası
Eğitim sonunda tutanak düzenlenmeli ve çalışanın özlük dosyasında saklanmalıdır.
Çırak ve Stajyerler
Bu yükümlülük, çırak ve stajyerler için de aynen uygulanmaktadır.
2. Temel Eğitimler İçin Süre, Yöntem ve Tekrar Kuralları Netleştirildi
Temel eğitimlerin, çalışanın işe başlamasından sonra en kısa sürede, ancak en geç 3 ay içinde tamamlanması gerekmektedir. Asgari eğitim süreleri işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenmiştir.
Az Tehlikeli
Temel eğitim: en az 8 ders saati
Tekrar periyodu: 3 yılda en az 1 kez
Tehlikeli
Temel eğitim: en az 12 ders saati
Tekrar periyodu: 2 yılda en az 1 kez
Çok Tehlikeli
Temel eğitim: en az 16 ders saati
Tekrar periyodu: yılda en az 1 kez
3. Uzaktan Eğitim Mümkün; Ancak Her Konu İçin Değil
Yönetmelik, uzaktan eğitime imkân tanımakla birlikte bunu sınırsız bırakmamaktadır. Eğitim konularının bir bölümü uzaktan, yüz yüze veya karma yöntemle verilebilecektir. Ancak işyerine özgü riskleri içeren bazı eğitim içerikleri bakımından tehlike sınıfına göre ayrım yapılmıştır.
Buna ek olarak uzaktan eğitim sistemlerinin aşağıdaki teknik gereklilikleri karşılaması beklenmektedir:
- Giriş-çıkış kayıtlarının tutulması
- Tamamlama oranlarının izlenmesi
- Ölçme-değerlendirme verilerinin kaydedilmesi
- Eğitimin ileri sarma, sekme atlama gibi yollarla etkisiz hale gelmesinin önlenmesi
4. Ölçme ve Değerlendirme Zorunlu Hale Getirildi
Yeni yönetmelik, eğitimlerin yalnızca verilmesini değil, öğrenme çıktısının ölçülmesini de esas almaktadır.
- Eğitim öncesinde çalışanın seviyesi belirlenebilir.
- Eğitim sonunda ölçme ve değerlendirme yapılacaktır.
- Başarı için 100 üzerinden en az 60 puan alınması gerekmektedir.
- Başarısız olanlara en fazla iki ek sınav hakkı tanınacaktır.
- Bu sınavlarda da başarısız olan çalışanların eğitimi yeniden alması gerekecektir.
5. Belgelendirme ve Özlük Dosyası Yükümlülüğü Güçlendirildi
Yönetmelik, eğitimlerin belgelenmesi konusunda işverene açık sorumluluk yüklemektedir. Katılım kayıtları, eğitim belgeleri, sınav sonuçları ve uzaktan eğitime ilişkin sistem verileri uygun şekilde saklanmalıdır.
- Çalışan işten ayrılırken talep ederse, temel eğitim belgesinin bir örneği kendisine verilmelidir.
- Elektronik imza kullanılabilir.
- Belgeler elektronik ortamda hazırlanıp arşivlenebilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Özel Durumlar
Yönetmelik bazı özel halleri ayrıca düzenlemektedir. Bu özel durumlar, işverenlerin standart eğitim programlarının ötesine geçmesini gerektirmektedir.
6 Aydan Uzun Ara
6 aydan fazla işten uzak kalanlara, işe dönüşten önce bilgi yenileme eğitimi verilmelidir.
İş Kazası / Meslek Hastalığı
İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışanlara, işe dönüşte ilave eğitim verilmelidir.
Hassas Gruplar
Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar için özelliklerine uygun eğitim sağlanmalıdır.
Asıl İşveren – Alt İşveren
Her işveren kendi çalışanının eğitiminden sorumludur; asıl işveren, alt işveren çalışanlarının eğitim belgelerini kontrol etmek ve işyerine özgü riskler hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Geçici İş İlişkisi
Geçici iş ilişkilerinde, gerekli eğitimin verilmesini geçici iş ilişkisi kurulan işveren sağlamalıdır.
İşyeri Değişikliği
Çalışan aynı işi yapmak üzere başka bir işyerine geçiyorsa, önceki temel eğitim belgesi kontrol edilerek yalnızca işyerine özgü konularda eğitim verilmesi mümkündür.
Geçiş Süreci Açısından Ne Anlama Geliyor?
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Önceki yönetmelik kapsamında verilmiş eğitimler ve hazırlanmış belgeler belirli sürelerle geçerli sayılacaktır. Ayrıca daha önce verilmiş ancak belgelendirilememiş eğitim ve bilgilendirmelerin, yeni yönetmeliğin yayımından itibaren bir ay içinde belgelendirilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle işverenlerin kısa vadede aşağıdaki adımları atması önerilmektedir:
- Mevcut eğitim kayıtlarının gözden geçirilmesi
- Yıllık eğitim programlarının güncellenmesi
- Uzaktan eğitim altyapısının mevzuata uygunluk açısından kontrol edilmesi
- İşe başlama eğitimi süreçlerinin standartlaştırılması
- Belgelendirme ve özlük dosyası uygulamalarının güçlendirilmesi
Mevzuatı daha detaylı incelemek isterseniz aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: