İşyeri Hekimi Kimdir? Görevleri ve Çalışan Sağlığına Katkıları

İşyeri Hekimi Nedir Görevleri ve Çalışan Sağlığına Katkıları

İşyeri hekimi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında tüm işyerlerinde görevlendirilmesi zorunlu olan, çalışan sağlığını korumak ve meslek hastalıklarını önlemekle yükümlü sağlık profesyonelidir. Bu kapsamlı rehberde işyeri hekiminin yasal dayanağını, görev ve sorumluluklarını, atanma koşullarını, çalışma sürelerini ve işletmenize sağladığı faydaları detaylı olarak inceleyeceğiz.

📋 İçindekiler

İşyeri Hekiminin Yasal Dayanağı
İşyeri Hekimi Kimdir?
Görev ve Sorumlulukları
Atanma Koşulları ve Sertifikasyon
Çalışma Süreleri ve Hesaplama
Sağlık Gözetimi ve Periyodik Muayeneler
İşletmeye Katkıları
OSGB ile İşyeri Hekimi Hizmeti
Yaptırımlar ve İdari Cezalar
Sık Sorulan Sorular

1. İşyeri Hekiminin Yasal Dayanağı

İşyeri hekimliği, Türkiye'de birden fazla yasal düzenlemeyle güvence altına alınmıştır. Ana yasal çerçeveyi oluşturan mevzuatlar şunlardır:

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — Madde 6: İşveren, işyeri hekimi görevlendirmekle yükümlüdür. Kanun tüm sektörleri ve çalışan sayısından bağımsız tüm işyerlerini kapsar.
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik — İşyeri hekiminin nitelikleri, eğitim gereklilikleri, görev tanımları ve çalışma süreleri bu yönetmelikle detaylı şekilde düzenlenmiştir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği — OSGB'ler aracılığıyla işyeri hekimi hizmeti alınmasına ilişkin usul ve esasları belirler.
İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İSG Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik — 10'dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde işverenin İSG hizmetini bizzat üstlenmesine olanak tanır.

⚠️ Önemli: 2020 yılından itibaren, çalışan sayısından bağımsız olarak tüm işyerleri işyeri hekimi görevlendirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işverenler her ay için idari para cezasıyla karşılaşır.

2. İşyeri Hekimi Kimdir?

İşyeri hekimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş, iş sağlığı alanında özel eğitim almış ve İşyeri Hekimliği Sertifikası sahibi olan tıp doktorudur. Koruyucu hekimlik ilkeleriyle çalışma ortamındaki sağlık risklerini tespit eden, önleyici tedbirler geliştiren ve çalışanların sağlık gözetimini yürüten bir uzmandır.

İşyeri hekimi, tedavi edici hekimlikten farklı olarak proaktif ve önleyici bir yaklaşım benimser. Hastalık oluştuktan sonra tedavi etmek yerine, meslek hastalıklarının ve iş kazalarının ortaya çıkmadan önlenmesini hedefler.

İşyeri Hekimi ile Aile Hekimi Arasındaki Farklar

Aile hekimi genel sağlık hizmetlerine odaklanırken, işyeri hekimi spesifik olarak çalışma ortamı kaynaklı risklere, meslek hastalıklarına ve iş kazası önlemeye odaklanır. İşyeri hekimi ayrıca ergonomik değerlendirme, kimyasal maruziyet analizi ve işe uygunluk değerlendirmesi gibi özelleşmiş hizmetler sunar.

3. Görev ve Sorumlulukları

İşyeri hekiminin görevleri, ilgili yönetmelik kapsamında üç ana başlık altında toplanmaktadır:

🔍

Rehberlik ve Danışmanlık

Risk değerlendirmesine katılım, çalışma ortamı gözetimi, işverene yazılı önerilerde bulunma, iş kazası sonrası kök neden analizi yapma.

🩺

Sağlık Gözetimi

İşe giriş muayeneleri, periyodik sağlık kontrolleri, meslek hastalığı taramaları, işe dönüş muayeneleri, özel risk grubu takibi.

📚

Eğitim ve Bilgilendirme

İSG eğitimlerinin sağlık bölümünü vermek, ilk yardım eğitimi koordinasyonu, hijyen bilgilendirmesi, stres yönetimi.

Detaylı Görev Listesi

İş güvenliği uzmanı ile birlikte risk değerlendirmesi çalışmalarına katılmak
Çalışma ortamının hijyen koşullarını ve ergonomik düzenini düzenli olarak gözlemlemek
Gürültü, toz, kimyasal maruziyet gibi fiziksel/kimyasal etmenlere karşı ortam ölçümleri talep etmek
İşe giriş, periyodik ve işe dönüş sağlık muayenelerini gerçekleştirmek
Meslek hastalığı şüphesi olan vakaları ilgili sağlık kuruluşlarına sevk etmek
Çalışanların sağlık dosyalarını gizlilik ilkesine uygun tutmak ve saklamak
İSG kuruluna üye olarak katılmak ve sağlık konularında görüş bildirmek
Acil durum planlarının sağlık boyutunu hazırlamak ve ilk yardım ekiplerini koordine etmek
Bulaşıcı hastalık risklerinde izolasyon ve önleme protokolleri oluşturmak
Çalışma saatleri, vardiya düzeni ve dinlenme süreleri konusunda işverene tavsiyelerde bulunmak

4. Atanma Koşulları ve Sertifikasyon

İşyeri hekimi olabilmek için belirli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir:

Tıp Fakültesi Mezuniyeti

Türkiye'de veya yurt dışında (denkliği onaylanmış) bir tıp fakültesinden mezun olmak temel koşuldur.

İşyeri Hekimliği Eğitimi

Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumlarında en az 180 saatlik (teorik + uygulamalı) işyeri hekimliği eğitim programını tamamlamak.

Sertifika Sınavını Geçmek

ÖSYM tarafından yapılan İşyeri Hekimliği Sertifika Sınavında başarılı olmak ve sertifika almaya hak kazanmak.

Bakanlık Yetki Belgesi

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan İşyeri Hekimliği Yetki Belgesi almak. Bu belge 5 yılda bir yenilenen yenileme eğitimiyle güncellenir.

📌 Not: İş sağlığı ve güvenliği alanında uzmanlık (Halk Sağlığı, İş ve Meslek Hastalıkları gibi) yapan hekimler, ayrıca sertifika eğitimine gerek kalmadan doğrudan işyeri hekimliği yapabilir.

5. Çalışma Süreleri ve Hesaplama

İşyeri hekiminin çalışma süreleri, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenir. Aşağıdaki tabloda güncel çalışma süreleri yer almaktadır:

Tehlike Sınıfı	Çalışan Başına Süre	Örnek (50 çalışan)	Örnek (250 çalışan)
Az Tehlikeli	Yılda en az 25 dakika	~21 saat/yıl	~104 saat/yıl
Tehlikeli	Yılda en az 30 dakika	~25 saat/yıl	~125 saat/yıl
Çok Tehlikeli	Yılda en az 40 dakika	~33 saat/yıl	~167 saat/yıl

Tam zamanlı görevlendirme: 2.000'den fazla çalışanı olan çok tehlikeli, 3.000'den fazla çalışanı olan tehlikeli ve 5.000'den fazla çalışanı olan az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde işyeri hekimi tam zamanlı olarak istihdam edilmelidir.

💡 Pratik İpucu: Çalışma süreleri hesaplanırken taşeron çalışanlar dahil toplam çalışan sayısı dikkate alınır. Asıl işveren ve alt işveren çalışanları birlikte değerlendirilmelidir.

6. Sağlık Gözetimi ve Periyodik Muayeneler

İşyeri hekiminin en kritik görevlerinden biri, çalışanların sağlık gözetimini sistematik bir şekilde yürütmektir. Muayene türleri ve periyotları şöyledir:

Muayene Türü	Ne Zaman Yapılır?	Amaç
İşe Giriş Muayenesi	İşe başlamadan önce	Çalışanın yapacağı işe fiziksel ve ruhsal uygunluğunu değerlendirmek
Periyodik Muayene	Az tehlikeli: 5 yılda bir Tehlikeli: 3 yılda bir Çok tehlikeli: Yılda bir	Sağlık durumunun düzenli takibi, meslek hastalığı erken teşhisi
İşe Dönüş Muayenesi	Uzun süreli hastalık/kaza sonrası	Çalışanın işe dönüş yapacak durumda olup olmadığını belirlemek
İş Değişikliği Muayenesi	Görev/pozisyon değiştiğinde	Yeni iş koşullarına uygunluk kontrolü
Ayrılış Muayenesi	İşten ayrılırken (isteğe bağlı)	Mevcut sağlık durumunun kayıt altına alınması

Özel Risk Gruplarının Takibi

İşyeri hekimi, aşağıdaki özel gruplara yönelik ek sağlık gözetimi protokolleri uygulamakla yükümlüdür:

🤰

Hamile Çalışanlar

İş uygunluk değerlendirmesi, zararlı madde maruziyetinden koruma

👶

Genç Çalışanlar

18 yaş altı çalışanların fiziksel gelişim takibi

♿

Engelli Çalışanlar

İş ortamının engel durumuna uygun düzenlenmesi

⏰

Gece Vardiyası

Gece çalışanlarının 2 yılda bir sağlık kontrolü

7. İşletmeye Katkıları

İşyeri hekimi, sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda işletmenin sürdürülebilir başarısına doğrudan katkı sağlayan stratejik bir yatırımdır. İşte somut faydalar:

📉

İş Kazası Oranlarının Düşmesi

Proaktif risk değerlendirmesi ve sağlık gözetimi sayesinde iş kazaları ve meslek hastalıkları oranı önemli ölçüde azalır. İSG yatırımlarının geri dönüş oranı (ROI) araştırmalara göre 1:3 ile 1:6 arasında değişmektedir.

💰

Maliyet Tasarrufu

İş kazası tazminatları, SGK prim artışları, üretim kayıpları ve hukuki masrafların önlenmesi yoluyla doğrudan ve dolaylı maliyet tasarrufu sağlanır.

📈

Verimlilik Artışı

Sağlıklı çalışanlar daha üretken olur. Devamsızlık oranları düşer, iş motivasyonu ve bağlılık artar. Ergonomik iyileştirmeler iş performansını doğrudan yükseltir.

🛡️

Yasal Uyumluluk

İdari para cezalarından korunma, SGK denetimlerine hazırlık, iş müfettişliği raporlarında olumlu değerlendirme ve kurumsal itibarın güçlenmesi.

8. OSGB ile İşyeri Hekimi Hizmeti

İşverenler, işyeri hekimi görevlendirmesini iki şekilde yapabilir: doğrudan istihdam veya OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) aracılığıyla hizmet alımı. Özellikle KOBİ'ler için OSGB modeli hem ekonomik hem de pratik avantajlar sunar.

🏢

Profesyonel Kadro

Artı Danışmanlık OSGB kadrosunda yer alan deneyimli işyeri hekimleri, sektörel uzmanlıklarıyla işletmenize özel çözümler sunar.

🔄

Entegre Hizmet

İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli koordineli çalışarak bütünleşik İSG yönetimi sağlar.

📋

Yasal Takip

Mevzuat değişiklikleri, eğitim takvimleri, muayene periyotları ve kayıt yükümlülükleri profesyonel ekibimiz tarafından takip edilir.

Neden Artı Danışmanlık? — 15 yılı aşkın sektör deneyimi, Bakanlık yetki belgeli OSGB hizmeti, tüm tehlike sınıflarında uzmanlaşmış hekim kadrosu ve dijital İSG yönetim altyapısıyla işletmenizin İSG süreçlerini eksiksiz yönetiyoruz. İSG Katip üzerinden tüm atama ve bildirim işlemleri tarafımızca gerçekleştirilir.

9. Yaptırımlar ve İdari Cezalar

İşyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenler, 6331 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca ciddi yaptırımlarla karşılaşır:

İhlal Türü	2026 Ceza Tutarı	Tekrar Durumu
İşyeri hekimi görevlendirmemek	Her ay için ayrı ayrı idari para cezası	Her ay için tekrarlanır
Çalışma süresinin eksik uygulanması	Yükümlülüğe uygun hale getirilinceye kadar ceza devam eder	Sürekli
Sağlık gözetimi yapılmaması	Her çalışan için ayrı ayrı ceza uygulanır	Her çalışan başına
Sağlık kayıtlarının tutulmaması	İdari para cezası + hukuki sorumluluk	Tespit başına
İSG Katip'e bildirim yapmama	Görevlendirme geçersiz sayılır, ceza uygulanır	Her tespit için

⚠️ Dikkat: İş kazası veya meslek hastalığı durumunda, işyeri hekimi görevlendirilmediği tespit edilirse işverenin cezai ve hukuki sorumluluğu önemli ölçüde artar. Tazminat davaları ve SGK rücu talepleri söz konusu olabilir.

10. Sık Sorulan Sorular

İşyeri hekimi görevlendirmek hangi işyerleri için zorunludur?

6331 sayılı Kanun kapsamında, çalışan sayısına bakılmaksızın tüm işyerleri işyeri hekimi görevlendirmekle yükümlüdür. Tek çalışanlı bir işyeri bile bu yükümlülüğe tabidir. Kamu ve özel sektör ayrımı yapılmaz.

İşyeri hekimi yerine aile hekimine gidilebilir mi?

Hayır. İşyeri hekimliği, aile hekimliğinden farklı bir uzmanlık alanıdır. İşe giriş ve periyodik muayeneler yalnızca işyeri hekimi sertifikasına sahip hekimler tarafından yapılabilir. Aile hekimi raporu bu gereksinimi karşılamaz.

İşyeri hekimini kim seçer?

İşyeri hekimini işveren seçer ve görevlendirir. Bu görevlendirme doğrudan istihdam yoluyla veya Artı Danışmanlık gibi yetkili bir OSGB aracılığıyla yapılabilir. Görevlendirme İSG Katip sistemi üzerinden bildirilmelidir.

İşyeri hekimi işyerinde sürekli bulunmak zorunda mıdır?

Hayır. İşyeri hekimi, tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenen minimum çalışma süresi kadar işyerinde bulunur. Tam zamanlı çalışma ancak belirli çalışan sayısı eşiklerinin (2.000, 3.000 veya 5.000) aşılması durumunda zorunludur.

Periyodik muayene masraflarını kim karşılar?

Tüm sağlık gözetimi masrafları işveren tarafından karşılanır. Çalışanlardan herhangi bir ücret talep edilemez. Bu masraflar arasında muayene, laboratuvar testleri, röntgen ve diğer tetkikler yer alır.

İşyeri hekimi sertifikası kaç yılda bir yenilenir?

İşyeri hekimliği yetki belgesi 5 yılda bir yenilenir. Yenileme için belirlenen saat kadar yenileme eğitimi alınması ve Bakanlık onayı gerekmektedir. Süresi dolan belgelerle hekimlik yapılamaz.

İşyeri hekimi hangi durumlarda işi durdurabilir?

İşyeri hekimi doğrudan iş durdurma yetkisine sahip değildir, ancak çalışanların sağlığını ciddi şekilde tehlikeye atan bir durum tespit ettiğinde işverene yazılı olarak bildirimde bulunur. İşverenin gerekli önlemleri almaması durumunda konu İSG kuruluna ve gerekirse Bakanlığa bildirilebilir.

İşletmeniz İçin Profesyonel İşyeri Hekimi Hizmeti

Artı Danışmanlık OSGB olarak, deneyimli işyeri hekimleri ile sağlık gözetimi, periyodik muayene ve İSG eğitim hizmetlerini eksiksiz sunuyoruz.

Hemen İletişime Geçin →

👨‍⚕️ İçindekiler

• İşyeri Hekiminin Yasal Dayanağı
• İşyeri Hekimi Kimdir?
• İşyeri Hekimi ile Aile Hekimi Arasındaki Farklar
• Görev ve Sorumlulukları
• Detaylı Görev Listesi
• Atanma Koşulları ve Sertifikasyon
• Çalışma Süreleri ve Hesaplama
• Sağlık Gözetimi ve Periyodik Muayeneler
• Özel Risk Gruplarının Takibi
• İşletmeye Katkıları
• OSGB ile İşyeri Hekimi Hizmeti
• Yaptırımlar ve İdari Cezalar
• Sık Sorulan Sorular
• İşletmeniz İçin Profesyonel İşyeri Hekimi Hizmeti

İşyeri Hekiminin Yasal Dayanağı

İşyeri hekimliği, Türkiye'de birden fazla yasal düzenlemeyle güvence altına alınmıştır. Ana yasal çerçeveyi oluşturan mevzuatlar şunlardır:

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — Madde 6: İşveren, işyeri hekimi görevlendirmekle yükümlüdür. Kanun tüm sektörleri ve çalışan sayısından bağımsız tüm işyerlerini kapsar.
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik — İşyeri hekiminin nitelikleri, eğitim gereklilikleri, görev tanımları ve çalışma süreleri bu yönetmelikle detaylı şekilde düzenlenmiştir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği — OSGB'ler aracılığıyla işyeri hekimi hizmeti alınmasına ilişkin usul ve esasları belirler.
İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İSG Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik — 10'dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde işverenin İSG hizmetini bizzat üstlenmesine olanak tanır.