İş Sağlığı ve Güvenliği
Asbest, uzun yıllar boyunca “mucize mineral” olarak adlandırılmış ve özellikle inşaat ile sanayi sektörlerinde yaygın şekilde kullanılmıştır. Isıya, elektrik iletkenliğine ve aşınmaya karşı dayanıklılığı nedeniyle yalıtım, çatı kaplama, çimento ve otomotiv parçalarında tercih edilmiştir. Ancak zamanla yapılan araştırmalar, asbestin ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını ortaya koymuş ve birçok ülkede kullanımı yasaklanmıştır. Artı Danışmanlık olarak bu […]
Ofis Ergonomisi – Yakınma ve Olası Nedenleri Ergonomik Sorunlar Kas İskelet Sistemi Hastalıklarına Yol Açabilir! Boyun Ağrısı Ekranın çok alçak yada yüksek olması Sandalyenin çok alçak yada yüksek olması Eğilerek veya uzanarak çalışmanın gerekmesi Mola verilmeden uzun süreli çalışma Bel Ağrısı Yetersiz bel desteği veya bel desteğinin ayarsız olması Oturur durumdayken ağır şeyler kaldırma Otururken […]
Artık kurumsal başarı yalnızca finansal göstergelerle değil; çevresel duyarlılık, sosyal sorumluluk ve etik yönetişim gibi sürdürülebilirlik kriterleriyle de ölçülüyor. Bu dönüşümde ESG (Environmental, Social, Governance) yaklaşımı, şirketlerin stratejik ajandasında merkezi bir konuma yerleşti. Artı Danışmanlık olarak, ESG kriterlerini yalnızca bir uyum aracı değil; aynı zamanda uzun vadeli değer üretiminin anahtarı olarak görüyoruz. ESG Ne Demek? […]
İş sağlığı ve güvenliği ILO standartları, güvenli çalışmayı bir niyet beyanı olmaktan çıkarıp ölçülebilir ve tekrarlanabilir bir yönetime dönüştürür. Çerçevenin odağında ulusal politika, işyerinde sistematik uygulama ve sürekli iyileştirme kültürü vardır. ILO C155 yükümlülükleri ve sorumlulukları tanımlar, C187 ise bu yapıyı gelişim hedefleri ve performans göstergeleriyle destekler. Günlük hayatta karşılığı olan bir İSG yönetimi kurduğunuzda, […]
Gürültüye bağlı işitme kaybı (Noise-Induced Hearing Loss – NIHL), yüksek veya uzun süreli seslere maruz kalma sonucunda iç kulaktaki hassas saç hücrelerinin zarar görmesiyle ortaya çıkar. Bu hasar geri dönüşsüzdür, yani bir kez oluştuğunda kalıcı hale gelir. Günümüzde konserler, kişisel müzik cihazları, iş makineleri ve sanayi ortamları gibi hem mesleki hem de günlük yaşam kaynakları, […]
Endüstriyel ve inşaat ortamlarında kaynak işlemleri; metallerin ısı, elektrik arkı veya gaz alevi kullanılarak birleştirilmesi işlemidir. Ancak kaynak yalnızca teknik bir iş değil, aynı zamanda yüksek risk içeren bir faaliyettir. Açık alev, yüksek ısı, kıvılcım ve erimiş metal sıçramaları, iş sağlığı ve güvenliği açısından ciddi tehlikeler oluşturur. Bu yazımızda, kaynak işlemleri sırasında karşılaşılabilecek başlıca tehlikeleri […]
Enerjili ekipmanlar “kapattım, fişi çektim” denince güvenli olmuyor. Hidrolik basınç, pnömatik hatlar, yay kuvveti, yerçekimi ve artık ısı beklenmedik hareketleri tetikleyebilir. Bu yüzden EKED/LOTO (Enerji Kontrolü – Kilitleme ve Etiketleme) yalnızca bir kilit ve bir etiketten ibaret değil; bütünleşik bir program. Aşağıdaki beş unsur, sahada gerçekten çalışan bir sistemi kurmanıza yardım eder. İhtiyaç duyduğunuz eğitim […]
Depo, inşaat ve üretim alanlarında forkliftler ağır yüklerin güvenli şekilde taşınmasını sağlar. Ancak doğru kullanılmadığında ciddi kazalara ve yaralanmalara neden olabilir. Forklift güvenliği kurallarına uymak, hem çalışan sağlığını korur hem de iş verimliliğini artırır. Önlenmesi Gereken 10 Forklift Tehlikesi Kapasite aşımı – Forkliftin taşıma kapasitesini aşmak devrilme riskini artırır. Görüş kısıtlılığı – Görüş engelliyken çalışmak […]
İş sağlığı ve güvenliği (İSG), yalnızca yasal bir zorunluluk değil; aynı zamanda kurum kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır. Ancak bu kültürün sürdürülebilir olması, yalnızca eğitimle değil, çalışanla kurulan iletişimin kalitesiyle mümkündür. Geleneksel anlatımlarla sınırlı kalan yöntemler artık yeterli görünmüyor. Bugünün ihtiyaçlarına karşılık veren yeni nesil yaklaşımlar, dijital araçlarla daha etkili hale geliyor. Podcast, video ve anketler, […]
İş yerlerinde kazaları ve tehlikeli durumları önlemenin en etkili yolu güçlü bir iş güvenliği kültürüne sahip olmaktır. Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak için bu kültürün her çalışan tarafından benimsenmesi ve uygulanması gerekir. Peki, siz iş yerinizde güvenlik kültürünü iyileştirmek için 7 öneri hakkında bilgi sahibi misiniz? İşte hemen uygulayabileceğiniz etkili yöntemler: 1. Üst […]
İş Sağlığı ve Güvenliği Nedir?
İş sağlığı ve güvenliği (İSG), çalışanların fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik halini korumayı ve geliştirmeyi, işyerindeki tehlike ve risklerin belirlenerek kontrol altına alınmasını amaçlayan multidisipliner bir alandır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Türkiye’de İSG alanının temel yasal çerçevesini oluşturur ve tüm çalışanları kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. İSG, yalnızca iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi değil, aynı zamanda çalışma ortamının sürekli iyileştirilmesini de hedefleyen proaktif bir yaklaşımdır.
6331 Sayılı İSG Kanunu’nun Kapsamı
6331 sayılı Kanun, kamu ve özel sektördeki tüm işyerlerini ve çalışanları kapsamaktadır. Kanun, işverenlere iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme, risk değerlendirmesi yaptırma, çalışanlara İSG eğitimi verme, acil durum planı hazırlama ve iş kazalarını bildirme gibi temel yükümlülükler getirmektedir. Çalışanlar ise aldıkları eğitimlere uygun davranmak, kişisel koruyucu donanımları kullanmak ve tehlikeli durumları bildirmekle yükümlüdür.
Kanun kapsamında az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olmak üzere üç tehlike sınıfı belirlenmiştir. İşyerinin tehlike sınıfı, İSG profesyonellerinin çalışma sürelerini, eğitim periyotlarını ve alınması gereken önlemlerin kapsamını doğrudan etkiler. SGK istatistiklerine göre Türkiye’de en fazla iş kazası inşaat, madencilik ve metal sektörlerinde yaşanmaktadır.
Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi
Risk değerlendirmesi, İSG yönetim sisteminin temel taşıdır. İşyerindeki tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesi, bu tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilmesi ve kabul edilebilir düzeye indirilmesi için kontrol tedbirlerinin planlanması sürecidir. Risk değerlendirmesi tüm işyerlerinde yapılması zorunlu olup, tehlike sınıfına göre belirli aralıklarla yenilenmesi gerekmektedir.
Risk değerlendirmesinde Fine-Kinney, matris yöntemi, HAZOP, hata ağacı analizi ve iş güvenliği analizi gibi çeşitli yöntemler kullanılır. Değerlendirme sonucunda tespit edilen riskler, risk hiyerarşisine göre önceliklendirilir: tehlikenin kaynağında yok edilmesi, ikame, mühendislik kontrolleri, idari kontroller ve son olarak kişisel koruyucu donanım kullanımı sırasıyla uygulanır.
İSG Eğitimlerinin Önemi
Çalışanların İSG konusunda bilinçlendirilmesi, iş kazalarının önlenmesinde en etkili yöntemlerden biridir. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre tüm çalışanlara işe başlamadan önce ve düzenli aralıklarla İSG eğitimi verilmelidir. Eğitim süreleri tehlike sınıfına göre farklılık gösterir: az tehlikeli işyerlerinde en az 8 saat, tehlikeli işyerlerinde 12 saat ve çok tehlikeli işyerlerinde 16 saat eğitim zorunludur.
Eğitim programlarının içeriği genel İSG kuralları, işyerine özgü riskler, acil durum prosedürleri, KKD kullanımı, ergonomi ve ilk yardım gibi konuları kapsar. İşveren değişikliği, iş değişikliği, iş kazası sonrası ve uzun süreli işten ayrılma sonrası çalışanlara ek eğitim verilmesi de zorunludur.
İSG Yönetim Sistemi ve Standartlar
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardı, işyerlerinde sistematik bir İSG yönetimi oluşturmak için uluslararası kabul görmüş çerçeveyi sunmaktadır. Bu standart, PUKÖ (Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al) döngüsü üzerine kurulu olup İSG performansının sürekli iyileştirilmesini hedefler. ISO 45001 sertifikası, işletmelerin İSG taahhütlerini uluslararası düzeyde kanıtlamasına olanak sağlar.
Türkiye’de birçok işletme ISO 45001 sertifikasyonu alarak İSG yönetim sistemlerini uluslararası standartlara uyumlu hale getirmektedir. Bu sertifikasyon süreci, işyerindeki İSG uygulamalarının sistematik olarak değerlendirilmesini ve geliştirilmesini gerektirir.
Meslek Hastalıkları ve İş Hijyeni
Meslek hastalıkları, çalışma ortamındaki fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik risk etmenlerine uzun süreli maruz kalma sonucu ortaya çıkan sağlık sorunlarıdır. Gürültüye bağlı işitme kaybı, asbeste bağlı akciğer hastalıkları, tekrarlayan hareketlere bağlı kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ve mesleki cilt hastalıkları en yaygın meslek hastalıkları arasındadır. İş hijyeni, çalışma ortamındaki sağlık risklerinin ölçülmesi, değerlendirilmesi ve kontrol altına alınmasıyla meslek hastalıklarının önlenmesini hedefler. Ortam ölçümleri kapsamında gürültü, toz, kimyasal madde konsantrasyonu, aydınlatma ve termal konfor parametreleri düzenli olarak ölçülmeli ve mesleki maruziyet sınır değerleriyle karşılaştırılmalıdır.
Bu kategoride iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, risk yönetimi, İSG eğitimleri, kaza önleme ve işyeri güvenliği uygulamaları hakkındaki yazı ve rehberlerimizi bulabilirsiniz.